Tatangalar, 1990 yılında Sakaryaspor altyapısından yetişen genç futbolcular ve kulüp çevresindeki taraftarların girişimiyle kurulan Sakaryaspor’un organize taraftar topluluğudur. Grubun ortaya çıkışı, Sakaryaspor’un 1980’li yıllarda elde ettiği sportif başarıların ve kentte gelişen güçlü futbol kültürünün doğal bir sonucu olarak değerlendirilmektedir. Özellikle 1987-1988 sezonunda kazanılan Türkiye Kupası ile Avrupa kupalarında mücadele edilen yıllar, Sakaryaspor tribün kültürünün gelişmesine önemli katkı sağlamış; bu birikim, 1990’lı yıllarda organize taraftar yapısının oluşmasına zemin hazırlamıştır.

Kuruluş Süreci, Doğuşu ve “Tatanga” İsmi

Tatangalar’ın kökleri, 1989-1990 döneminde yaşanan tribünsel ve kurumsal kırılmalara dayanır. O sezon Sakaryaspor İbrahim Müftüoğlu başkanlığında küme düşmüş; başarısızlıklardan sorumlu tutulan altyapı oyuncuları kulüpten uzaklaştırılmıştır. Aynı dönemde Sakarya Atatürk Stadı’ndaki Beşiktaş, Trabzon, Galatasaray ve Fenerbahçe maçlarında tribünlerin dörtte üçünün rakip takım taraftarlarına ayrılması, altyapı oyuncularının şehir aidiyetini sorgulamasına yol açmıştır.

Bardağı taşıran son damla ise bir İstanbul deplasmanı olmuştur. Sakarya’dan kalkan otobüslerde taraftarlardan zorla fazla para alınmaya çalışılmasına Uzun Murat ve Atilla adındaki iki genç karşı çıkmış; stad çevresinde çıkan arbedede davullarla eğlenen diğer taraftarların olaylara duyarsız kalması üzerine haksızlıklara karşı duracak bağımsız bir grup kurma kararı alınmıştır.

Grubun ismi, dönemin popüler yapımlarından biri olan ve Kevin Costner ile Mary McDonnell’ın başrollerini paylaştığı 1990 yapımı Kurtlarla Dans (Dances with Wolves) filminden esinlenerek konulmuştur. Altyapı oyuncularından “Kırıntı Fuat”ın filmden etkilenerek arkadaşlarına önerdiği “Tatanka” ismi, Hunkpapa Sioux (Kızılderili) kabilesinin bizonlara verdiği addır; gücü, korkusuzluğu, kutsallığı ve yaşadığı yere sahiplenmeyi simgeler. Gençler bu kavramı benimsedikten sonra söylenme kolaylığı nedeniyle “Tatanka” ismini “Tatanga” olarak değiştirmiş ve ilk pankartlarını hazırlamışlardır.

Bir Başka Perspektiften Tatanga ve Tatangalar

Bundan 19 yıl önce Sakaryaspor küme düşmüştür, taraftar ise ümitsizdir. Mücadele ederler, 50 kişiyle yola çıkan gençlerin adı alır yürür ve yıllar içinde 12 bini bulur. Kurtlarla Dans’ filmindeki Kızılderili kabile Sioux’un bizonu ve kabile şefinden ilham alarak kendilerine Tatanka’ ismini verirler, ama bu isim daha sonra Tatanga’ olarak değiştirilir.

1990’da kurulan taraftar kulübü Tatana’nın diğer tribün gruplarından farkı, ulusal hatta küresel boyuttaki olaylara da tepkisiz kalmaması. İnandıkları konularda kavgadan çekinmeyen Tatangalar, tribünde attıkları sloganları vakti geldiğinde meydanlarda tekrarlıyorlar.

Yıl 1989… Sakaryaspor talihsiz bir sezon geçiriyor. Rakipler Beşiktaş, Trabzonspor, Fenerbahçe, Galatasaray… Kendi evindeki maçlarda bile tribünlerin dörtte üçü rakip takım taraftarlarıyla dolu. Sakaryaspor sezonu küme düşerek kapattı. Başarısızlıktan sorumlu tutulan altyapı oyuncuları, Sarı Metinler, Uzun Muratlar, Atillalar kapı önüne koyuldu.

Sakaryaspor taraftarının yıkıldığı, kulübün tükenmek üzere olduğu o günlerde Kevin Costner’in başrol oynadığı meşhur Kurtlarla Dans (Dances With Wolves) filmi vizyona girdi. Filmde Amerikan ordusunda bir asker olan Dunbar, savaşta yaralanarak askeri hastaneye kaldırılır. Teğmen Dunbar, Amerikan iç savaşından sonra Güney Dakota’daki sınır karakoluna atanmıştır. Sürekli sınır karakoluna gelen bir kurtla arkadaş olur. Bu kurtla oyunlar oynarken onu Sioux kabilesinden yerliler görür ve ona kurtlarla dans eden adam adını takarlar. Dunbarın bu kabileyle tanışması sonucu politik fikirleri değişmeye başlar. Zaman içinde bu barışçıl kızıderilileri daha da yakından tanıyarak dostluklarını ilerletir. Onlardan biri gibi davranmaya başlar ve gelen tehlikelere birlikte gögüs gerer.

Aralarında Kırıntı Fuat’ın da bulunduğu yüzlerce Sakaryalı bu meşhur filmi izlemeye gider. Sakaryaspor’un yeni kurulacak tribün grubunu oluşturmaya çalışan çekirdek ekipte yer alan Kırıntı Fuat, film biter bitmez “Buldum! Buldum!” diye bağırarak arkadaşlarının yanına koşar. “İsmimiz Tatanka olmalı!” der. “Tatanka ne demek?” diye soran arkadaşlarına da uzun uzun anlatır. Tatanka, filmde savaşçı Kızılderili kabilesi Sioux topluluğunun yaşayışında mana, duruşunda mertlik olan bizonlara verdiği bir isimdi aslında. Güçlü, korkusuz, inançlı, haksızlıklara karşı savaşan, yaşadığı yeri sahiplenen bir varlıktır Tatanka. Sioux kabilesi için derin anlamları vardır Tatanka’nın. Aynı zamanda kabile şefi Iyotake’nin önündeki takıdır Tatanka. Kentlerini, takımlarını sahiplenme savaşı başlatan Yeşil-Siyahlılar, Nevada eyaletinin bizonlarını Sakarya’ya getirmek ve nehrin çocuklarının bizon olup tribünlerde, yeşil sahalarda koşması için kendilerine “Tatanka” ismini koydular. Söylenişi kolay olsun diye grubun adı “Tatangalar” olarak değiştirildi.

Tribün Disiplini, Temel İlkeler ve İlk Maç

Tatangalar, kuruluş aşamasında “Sizler örgüt müsünüz?” gibi şüpheci sorularla karşılaşsalar da kısa sürede hareketin ilkelerini belirleyerek yola koyulmuşlardır. Belirlenen temel düsturlar şunlardır:

• Sadece Sakaryaspor: İstanbul takımlarına (GS, FB, BJK) duyulan sempatizanlıklar tamamen terk edilmiştir.

• Siyasetti dışarıda tutmak: Farklı ideoloji, parti ve mezhepler bir kenara bırakılarak tek çatı altında birleşilmiştir.

• Şiddet ve Küfüre Karşı Duruş: Tribünlerde şiddet ve küfür reddedilmiş, seviyeli muhalefet benimsenmiştir.

• Çıkar Reddi: Sakaryaspor sevgisi üzerinden kişisel menfaat sağlanmasına asla izin verilmemesi kararlaştırılmıştır.

• Sosyal ve Yerel Sorumluluk: Dışarıdan gelen futbolcuların şehre adaptasyonu, altyapı oyuncularına tecrübe aktarımı ve Adapazarı’na gelen rakip taraftarların en iyi şekilde ağırlanması hedeflenmiştir.

Grup, ilk kitlesel sınavını Sakaryaspor’un play-off finallerine kaldığı dönemdeki Antalya maçında vermiştir. 50 kişilik bir çekirdek kadro beklerken “Sefa gelmiş hoş gelmiş” pankartı altında 500 kişilik bir koro oluşmuş ve 90 dakika boyunca kesintisiz tezahürat yapılmıştır. Numaralı tribündeki alışılagelmiş pasif seyirci profilinin ve Antalya taraftarının aksine meşaleler ve bestelerle takımı destekleyen grup, şehirde büyük merak uyandırmıştır. Tribünlerdeki İstanbul takımlarının renk çeşitliliğini kaldırmayı hedefleyen gençler, stada giriş jetonlarını avuçlarında sıkarak “Avuçlarımızdaki bu acı geçene kadar…” diyerek yeşil-siyah hakimiyeti için ant içmişlerdir.