Bu Kronoloji Osmanlı İmparatorluğu’nun son döneminden Cumhuriyet dönemine kadar uzanan, özellikle Balkanlar, Kırım ve Kafkasya eksenli Türk göç hareketleri göstermektedir.
1260
Bölgede Yaşanan Göç Hareketleri
1260’da II. İzzettin Keykavus’un Bizans’a sığınması, Moğol istila hareketi Türklerin Sakarya’ya vadisine doğru yoğun yığılma göstermelerine yol açmıştır. Bu da Osmanlıların kuruluşuna zemin hazırlayan en önemli olaylar arasındadır.
Kaynak: Öztürk, Yücel (2018) “Osmanlı Tarihinde Ada Kazası”, Sakarya’nın Fiziki, Beşeri ve İktisadi Coğrafya Özellikleri, Sakarya: Sakarya Üniversitesi.
1864
Kafkasya, Rumeli ve Kırım göç hareketleri
Devlet Salnamesi’ne göre, Adapazarı, Hüdavendigâr Eyaleti’nin İzmit Livası’na bağlı bir kaza durumundadır. Bu tarihlerden kısa bir süre sonra, Kafkasya, Rumeli ve Kırım’dan gelen göç hareketleri, Adapazarı’nı salnamelerdeki deyimi ile “Sefine-i Nuh”a çevirmiştir. 1864’da çarlık Rusya’sının baskıları ile bulundukları toprakları terk eden Kafkas göçmenlerinin bir kısmı bu bölgeye taşınmıştır.
Kaynak: İpek, N. (2010). Kafkaslardaki Nüfus Hareketleri. Türkiyat Mecmuası, 20, 273-313.
1853-1856
Kafkasya’dan gelen göçmenler
1853-1856 Osmanlı-Rus Kırım Savaşı ve 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında yaşanan göç hareketleri sonucunda, Kafkasya’dan gelen göçmenler, birinci kuşak olarak adlandırabileceğimiz bu göçmenler köylere yerleştirilmiştir.
Kaynak: Edecin, Nilüfer (2007), Sakarya’da Nüfus Hareketleri, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya: Sakarya Üniversitesi.
1708
Kurmançlar Bölgeye yerleşmesi
1708 Kurmançlar Bölgeye yerleşmesi; Fatih Sultan Mehmet döneminde Kerkük-Süleymaniye’den İstanbul Üsküdar’a getirilen “Kurmançlar” daha sonra bugünkü Sultanbeyi ve çevresinden ayrılarak önce Sapanca Kurtköy’e oradanda ayrılarak Akyazı, Karapürçek ile Dünce Efteni gölü çevresine yerleşmişlerdir.
Kaynak: Aktaş, Ali (2008) “Farklı Kimliklerin Kavşak Noktası: Kültürel Renkleriyle Sakarya”Adapazarı: Adapazarı Belediyesi Yayını, Sayfa: 72.
1912
Balkan Harbi Sonrası Göç Hareketleri
1912 Balkan Harbi’nden sonra Yunanistan ve başka ülkelerden (Yugoslavya, Bulgaristan, Arnavutluk) Sakarya'ya gelenler, göçmenler ikinci kuşağı oluşturmaktaydılar.
Kaynak: Edecin, Nilüfer (2007), Sakarya’da Nüfus Hareketleri, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya: Sakarya Üniversitesi.
1914- 1918
I. Dünya Savaşı Boyunca Göç Hareketleri
I. Dünya Savaşı (1914- 1918) boyunca Rus baskısı sonucunda Doğu Karadeniz kıyılarından gelen göçmenler ormanlık ve dağlık alanlara yerleşmişlerdir. Ayrıca 1918 Pontus ayaklanmasından kaçan Karadenizlilerin de bir bölümümü, Sakarya bölgesine gelip yerleşmiştir.
Kaynak: Edecin, Nilüfer (2007), Sakarya’da Nüfus Hareketleri, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya: Sakarya Üniversitesi.
1923
Lozan Anlaşması Sonrası Göç Hareketleri
1923 Lozan Anlaşması Sonrası Göç Hareketleri; 24 Temmuz 1923 Lozan antlaşması ile Kuzey Yunanistan’dan mübadil olarak gelen göçmenler. Bunlarda şehirliler şehirlere, köylüler köylere yerleştirildi.
Kaynak: Edecin, Nilüfer (2007), Sakarya’da Nüfus Hareketleri, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya: Sakarya Üniversitesi.
1924
Sarıbaşan Göçmenlerinin İstihdam edilmeleri
15 Mayıs 1924 Adapazarı’nın Fındıklı köyüne iskân edilmek üzere gönderilen Sarışaban göçmenlerinin, konuyla ilgili gerekli emirlere itaat etmemeleri karşısında bunlara karşı birtakım tedbirler alınmaya başlandı.
Kaynak: Şahin, Enis (2005), Kronolojik Adapazarı - Sakarya tarihi (1923 - 2004), Sakarya: Sakarya Üniversitesi (Cumhuriyet Arşivi, No. 272.0.0.12 – 41.48.31).
1924
Pirlepe Göçmenleri Adapazarı’na Yerleştirilmesi
2 Eylül 1924’de Pirlepe Göçmenleri Adapazarı’na Yerleştirildi. Pirlepe göçmenlerinden bir kısmının Adapazarı’na iskân edilmelerine başlandı.
Kaynak: Şahin, Enis (2005), Kronolojik Adapazarı - Sakarya tarihi (1923 - 2004), Sakarya: Sakarya Üniversitesi (Cumhuriyet Arşivi, No. 272.0.0.12 – 42.54.26).
1924
Expanded
Ohri Göçmenlerinin İstihdam edilmeleri
5 Ekim 1924 Ohri göçmenlerinden bir kısmının Adapazarı’nda iskân edilmelerine başlandı.
Kaynak: Şahin, Enis (2005), Kronolojik Adapazarı - Sakarya tarihi (1923 - 2004), Sakarya: Sakarya Üniversitesi (Cumhuriyet Arşivi, No. 272.0.0.12 – 42.55.14).
1925
Expanded
Akyazı İlçesi'nde Bulunan Metruk Arazilerin Göçmenlere Tahsisi
21 Kasım 1925 Adapazarı’nın Akyazı nahiyesine bağlı Koyun Ağılı ve Ağarcık köyleri arasında bulunan ve Ermenilerden metruk olan arazinin göçmenlere tahsis edilmesine başlandı.
Kaynak: Şahin, Enis (2005), Kronolojik Adapazarı - Sakarya tarihi (1923 - 2004), Sakarya: Sakarya Üniversitesi (Cumhuriyet Arşivi, No. 272.0.0.12 – 46.83.4).
1926
Karacaova göçmenlerinin Adapazarı'nda İstihdamı
4 Ekim 1926 Karacaova göçmenlerinden bir kısmının Adapazarı’na iskân edilmelerine karar verildi.
Kaynak: Şahin, Enis (2005), Kronolojik Adapazarı - Sakarya tarihi (1923 - 2004), Sakarya: Sakarya Üniversitesi (Cumhuriyet Arşivi, No. 272.0.0.12 – 49.101.22).
January 31
Sakarya'ya Göç
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat.
January 31
Expanded
Sakarya'ya Göç
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat.