Odamız organlarında hazırlanarak yayımlanma aşamasına getirilen “SAKARYA İLİ 1989 YILI İKTİSADİ RAPORU’nu, ilimizin sosyo-ekonomik yapısına ilişkin -yüzeysel de olsa- bilgi veren ciddi bir kaynak olarak tanımlamak mümkün… 1988 yılı verillerin esas alındığı Raporda, olanaklar elverdiği ölçüde geçmiş yıllara da uzanılmış ve inceleme konusu olan alanlardaki gelişmeler yıllar itibarıyla resmedilmeye çalışılmıştır. Raporun Önsözünde de vurgulandığı gibi, Sakarya lini bağlayıcı karakterdeki veriler, aynı alanlarda, Türkiye ölçeğinde hükmeden verilerle birlikte sunularak, ilin genel yapısını ortaya koymak açısından önem arzeden bir takım oransal çıkarımların yapılabilmesi sağlanmıştır. Bu bağlamda, “İktisadi Rapor’u, Odamızın bir dönem içerisindeki çalışmalarını aktarmayı öngeren, “Faaliyet Raporu”ndan bağımsız düşünmek gerektiğini hatırlatmakta fayda görüyorum.

Bu hatırlatmayı yaptıktan sonra, Raporta dikkat çeken çarpıcı gelişmeleri maddeler halinde şöyle özetleyebiliriz.

Sosyal Gelişmelerde Durum…

• 1985 Genel Nüfus Sayımı verilerine göre, kentsel gelişimde yaşayan nüfusun toplam nüfusa oranı, Türkiye genelinde yüzde 53.0, Sakarya İlinde ise, yüzde 37.3’dür. Oranlar arasındaki bu keskin farklılaşma, Sakarya İlinde kentleşme eğiliminin Türkiye ölçeğine göre düşüklüğünü kentleşme eğiliminin Türkiye ölçeğine göre düşüklüğünü ifade etmesi bakımından önemarzetmektedir. Öte yandan, kırsal kesimde yaşayan nüfusun çoğunluk teşkil etmesi, ilimizdeki tarım ağırlıklı iktisadi yapının somut bir göstergesi olarak kabul edilebilir.
• Yine 1985 Genel Nüfus Sayımı verileriyle, çalışma çağındaki nüfusun (15-64 yaş arası nüfus) toplam nüfusa oranındaki bu 1.5 puan fazlalıktan hareket ederek, ilimizde işgücü arzı oranının Türkiye ortalamasının üzerinde olduğunu söyleyebiliriz.
• Ülke genelinde, devreden işgücünden işsizler sayısında (kayıtlı açık işsiz sayısı) 1988 yılında bir önceki yıla göre, yüzde 2.4 oranında bir büyüme meydana gelerek, kayıtlı açık işsiz sayısı 1 milyon 162 bine ulaşmıştır. İlimizde ise aynı rakam yüzde 1.8 oranında bir gerileme göstererek 18.415’e düşmüştür. İlimizin istihdam yapısında göreceli bir düzelmeye dikkatleri çeken bir gelişme, ülke genelinde yüzde 6 oranında gerçekleşen kayıtlı açık işsiz oranının ilimizde 5.5 oranında olmasını sağlamıştır.
• Gerek ülke genelinde, gerekse ilimizde, kayıtlı açık işsizlerin 20-29 yaş dilimi arasında yoğunlaştığı gözlenmektedir. 1988 yılı verileriyle, 20-29 yaş dilimi arasındaki açık işsizlerin toplam açık işsiz sayısına oranı yüzde 66.1’dir. 
• Açık işsizleirn, eğitim düzeylerine göre dağılımı incelendiğinde ise, ilimizin bir özelliği hemen dikkat çekmektedir. 1988 yılı verilerliyle, mesleki ve teknik lise mezunu açık işsizlerin toplam açık işsizlere oranı ülke genelinde yüzde 7.1 iken, Sakarya İlinde bu oran yüzde 12.3’dür.