Adapazarı Gençlerbirliği
Adapazarı’nın Cumhuriyet döneminin ilk takımlarından olan Adapazarı Gençlerbirliği, 27 Mayıs 1925’te Adapazarı’nda kurulmuş bir futbol takımıdır. Kırmızı-lacivert renklere sahip olan ve Adapazarı’nın Karaağaçdibi semtinin takımı olan bu takım 1936 yılında 155 üyeye sahipti.
Adapazarı İdman Yurdu ikinci takımı ile Gençlerbirliği takımı arasında 4 Ekim 1926 tarihindeki karşılaşmayı Gençlerbirliği 3-0 kaybetmişti. Kurulduğu tarihten sonra pek varlık gösteremeyen bu kulüp, 1930’lu yıllarda büyük bir çıkış yakalamış ve zamanla kendisinden çokça söz ettirmiştir.
1932 yılında Adapazarı İdman Yurdu ile Gençlerbirliği arasında çıkan anlaşmazlık sonucunda Türkgücü adı altında bir kulüp kurulmasına teşebbüs edilmiştir. Yeni kurulan bu kulübe üye kaydı da kulüpler arasında büyük soruna neden olmuştu. Üç ay boyunca İdman Yurdu, Gençlerbirliği ve Yeni Hilal kulüpleri arasında gerginlik devam etmişti. Sonunda İdman Yurdu takımının başkanı 9 Kasım 1932 tarihinde Gençlerbirliği başkanı ile görüşerek iki kulüp arasındaki gerginliğin kapatılmasını rica etmişti. Gençlerbirliği başkanı anlaşmayı kabul etmiş ve bir toplantı yapılarak her şeyin kardeşçe halledilmesini istemişti.
1933 yılında Adapazarı kümesi dâhilinde yapılan maçlar neticesinde birinciliği Gençlerbirliği takımı almıştı. Adapazarı bölge birincisi olan Gençlerbirliği, 4 Ağustos’ta İzmit küme birincisi olan İttihatspor’la Kocaeli bölge birinciliği müsabakasını yapmıştı. Maç, oldukça çekişmeli geçmiş ve neticede 1-1 beraberlikle bitmişti. Sonrasında yapılan maçı ise Gençlerbirliği 2-1 kazanarak 1933 yılının Kocaeli şampiyonu olmuştu. Bu dönemde içerisinde Kocaeli’nin de olduğu bölgelerin birincileri kendi aralarında mücadele eder ve Türkiye şampiyonu da bu maçlar sonucu belli olurdu.
1933 yılının Kocaeli Bölge şampiyonu olan Adapazarı Gençlerbirliği, 20 Ekim 1933 tarihinde Türkiye Birinciliği müsabakalarına katılmak için Bursa’ya gitmişti. Burada zorlu bir rakip olan Fenerbahçe ile maç yapmış ve 12-0 yenilerek elenmişti. Fenerbahçe ise bu sezon, Türkiye Şampiyonu olmuştu.
1933 yılında Adapazarı’na Yunanistan’dan bir misafir takım gelmişti. 12 Ekim 1933 tarihinde Yunanistan’ın Olimpiakos takımı ile Adapazarı’nın Gençlerbirliği takımları bir dostluk maçı düzenlemişlerdi. Kocaeli bölgesi şampiyonu Adapazarı Gençlerbirliği takımının davetlisi olarak Adapazarı’na gelen Olimpiyakos takımı Adapazarı’nda ilk maçını Gençlerbirliği ile yapmıştı. Maça hamek İdmanyurdu Kaptanı Hurşitîn yönetiminde başladı. Saat 16.00’da başlayan maça Gençlerbirliği iki kıymetli oyuncusu Ahmet ve Ziya olmadan çıktı. Gençlerbirliği ilk golünü penaltıdan buldu. Rakibin beraberlik sayısıdan sonra ilk yarıdaki ikinci golle devreyi Gençlerbirliği 2-1 önde kapattı. İkinci yarıda Olimpiyakos’un bulduğu ikinci golden sonra maç 2-2 beraberlikle tamamlandı.
1936 yılında da Adapazarı küme birincisi Gençlerbirliği takımı olmuştu. 26 Temmuz’da Kocaeli bölge șampiyonluk maçında da İzmit kümesi şampiyonu İzmit İdman Yurdu ile Adapazarı kümesi şampiyonu Gençlerbirliği karşı karşıya gelmişti.
Adapazarı’ndaki düzenli spor çalışmaları 1936 yılında yeni bir döneme girmişti. Türkiye’de bu dönemde tek parti olan CHP’nin aldığı bir karar sonucu olarak yerel birleşmeler olmuştu. Buna göre Gençlerbirliği takımı ile Yeni Hilal kulüpleri birleşerek yeni bir takım olan Gençay Spor doğmuştur.
Gençay Spor Kulübü Adapazarı spor tarihinde çok da varlık gösterememiştir. Bir süre sonra da kapanmıştı. Buna rağmen Gençlerbirliği takımı spor hayatına devam etmiştir. 13 Haziran 1937 tarihinde Gençay takımı ile Vefa takımı karşılaşmış bu maçı Vefalılar 3-0 kazanmıştı.
Adapazarı Gençlerbirliği Spor Kulübü yıllık kongresini 15 Ocak 1940’da yapmıştı. Bu kongrede kulübün yeni idare heyeti de seçilmişti. Bununla birlikte Kulübün 1940 yılı faaliyetleri de genişletilmişti. 1939 yılında takımın güreş kolunun bölgede aldığı iyi sonuçlar 1940 yılında bu milli sporun daha geniş oranda faaliyette bulunabilmesi için imkan sağlamıştı. Bunun için vilayet ve kaza belediyesi takıma 150’şer lira verme vaadinde bulunmuşlardı. Kulüp bu dönemde güreş ve futboldan başka boks ve temsil kollarının da faaliyetlerine önem vermekteydi. 30 Mart 1940’da Adapazarı’nın en eski kulüplerinden biri olan Gençlerbirliği Spor Kulübü yaptığı kongrede yeni idare heyetini seçmişti.
1942 yılı Nisan ayında Adapazarı İdman Yurdu ile Gençlerbirliği kulüpleri birleşerek Adapazarı Gençlik Kulübünü kurmuşlardı. Ancak yıllar sonra 1949 yılında Gençlerbirliği tekrar kurulmuş ve spor faaliyetlerine yeniden dönmüştü. 1949’da Gençlerbirliği’nin başkanlığını Tevfik Tunkoç yapmaktaydı. Sakaryaspor’u 1965 yılında kuran 4 kulüplerden biri de Gençlerbirliği idi.
Kaynakça
- Narin, R. (2025). Sakarya’nın Spor Tarihi. Bizim Sakarya. s. 54-57
- sakaryaspor.org.tr/tarihce
